سىلانسىلان كرېمنىي بىلەن ھىدروگېننىڭ بىرىكمىسى بولۇپ، بىر قاتار بىرىكمىلەرنىڭ ئومۇمىي ئاتىلىشى. سىلان ئاساسلىقى مونوسىلان (SiH4)، دىسىلان (Si2H6) ۋە بەزى يۇقىرى دەرىجىلىك سىلسىن ھىدروگېن بىرىكمىلىرىنى ئۆز ئىچىگە ئالىدۇ، ئۇلارنىڭ ئومۇمىي فورمۇلىسى SinH2n+2. قانداقلا بولمىسۇن، ئەمەلىي ئىشلەپچىقىرىشتا، بىز ئادەتتە مونوسىلاننى (خىمىيىلىك فورمۇلا SiH4) «سىلان» دەپ ئاتايمىز.

ئېلېكترونلۇق دەرىجىلىكسىلان گازىئاساسلىقى كرېمنىي پاراشوكى، ھىدروگېن، كرېمنىي تېتراخلورىد، كاتالىزاتور قاتارلىقلارنى ھەر خىل رېئاكسىيەلىك ئايرىش ۋە تازىلاش ئارقىلىق ئېرىشىلىدۇ. ساپلىقى 3N دىن 4N گىچە بولغان سىلان سانائەت دەرىجىلىك سىلان، ساپلىقى 6N دىن يۇقىرى بولغان سىلان ئېلېكترون دەرىجىلىك سىلان گازى دەپ ئاتىلىدۇ.

كرېمنىي تەركىبلىرىنى توشۇش ئۈچۈن گاز مەنبەسى سۈپىتىدە،سىلان گازىيۇقىرى ساپلىقى ۋە ئىنچىكە كونترول قىلىش ئىقتىدارى سەۋەبىدىن، باشقا نۇرغۇن كرېمنىي مەنبەلىرى بىلەن ئالماشتۇرغىلى بولمايدىغان مۇھىم ئالاھىدە گازغا ئايلاندى. مونوسىلان پىرولىز رېئاكسىيەسى ئارقىلىق كرىستال كرېمنىي ھاسىل قىلىدۇ، بۇ ھازىر دۇنيادا دانچە شەكىللىك مونوكرىستال كرېمنىي ۋە كۆپ كرىستال كرېمنىينى كەڭ كۆلەمدە ئىشلەپچىقىرىش ئۇسۇللىرىنىڭ بىرى.

سىلاننىڭ خۇسۇسىيەتلىرى

سىلان (SiH4)ھاۋا بىلەن رېئاكسىيەگە كىرىپ، بوغۇلۇپ قېلىشنى كەلتۈرۈپ چىقىرىدىغان رەڭسىز گاز. ئۇنىڭ مەنىداش ئىسمى كرېمنىي گىدرىد. سىلاننىڭ خىمىيىلىك فورمۇلاسى SiH4 بولۇپ، ئۇنىڭ مىقدارى %99.99 كە يېتىدۇ. ئۆي تېمپېراتۇرىسى ۋە بېسىمىدا، سىلان سېسىق پۇراقلىق زەھەرلىك گاز. سىلاننىڭ ئېرىش نۇقتىسى -185℃، قايناش نۇقتىسى -112℃. ئۆي تېمپېراتۇرىسىدا، سىلان مۇقىم، ئەمما 400℃ غا قىزىتىلغاندا، ئۇ پۈتۈنلەي گاز ھالىتىدىكى كرېمنىي ۋە ھىدروگېنغا ئايلىنىدۇ. سىلان ئاسان ئوت ئالىدىغان ۋە پارتلايدىغان بولۇپ، ھاۋا ياكى گالوگېن گازىدا پارتلاپ كۆيىدۇ.

قوللىنىش ساھەلىرى

سىلاننىڭ ئىشلىتىلىش دائىرىسى كەڭ. قۇياش ئېنېرگىيەسى باتارېيەسى ئىشلەپچىقىرىش جەريانىدا كرېمنىي مولېكۇلاسىنى باتارېيە يۈزىگە چاپلاشنىڭ ئەڭ ئۈنۈملۈك ئۇسۇلى بولۇشتىن باشقا، ئۇ يەنە يېرىم ئۆتكۈزگۈچ، ياپىلاق ئېكران ۋە قاپلانغان ئەينەك قاتارلىق ئىشلەپچىقىرىش زاۋۇتلىرىدا كەڭ قوللىنىلىدۇ.

سىلانيېرىم ئۆتكۈزگۈچ سانائىتىدە يەككە كىرىستاللىق كرېمنىي، كۆپ كىرىستاللىق كرېمنىي ئېپىتاكسىيال ۋافېر، كرېمنىي دىئوكسىد، كرېمنىي نىترىد ۋە فوسفوسلىكات ئەينەك قاتارلىق خىمىيىلىك پارغا چۆكۈش جەريانلىرىنىڭ كرېمنىي مەنبەسى بولۇپ، قۇياش باتارېيەسى، كرېمنىي كۆپەيتىش ماشىنىسى، فوتوئېلېكترلىق سېنزور، ئوپتىكىلىق تالا ۋە ئالاھىدە ئەينەك ئىشلەپچىقىرىش ۋە تەرەققىي قىلدۇرۇشتا كەڭ قوللىنىلىدۇ.

يېقىنقى يىللاردىن بۇيان، سىلانلارنىڭ يۇقىرى تېخنىكىلىق قوللىنىلىشى يەنىلا تەرەققىي قىلماقتا، بۇنىڭ ئىچىدە ئىلغار ساپال بۇيۇملار، بىرىكمە ماتېرىياللار، ئىقتىدارلىق ماتېرىياللار، بىئو ماتېرىياللار، يۇقىرى ئېنېرگىيەلىك ماتېرىياللار قاتارلىقلارنى ئىشلەپچىقىرىش قاتارلىقلار بار بولۇپ، نۇرغۇن يېڭى تېخنىكىلار، يېڭى ماتېرىياللار ۋە يېڭى ئۈسكۈنىلەرنىڭ ئاساسىغا ئايلاندى.