ئالىملار ۋە ئىنژېنېرلار 2022-يىلى 7-ئايدا نېۋادا شىتاتىنىڭ قارا تاش قۇملۇقىدا ۋېنېرا شارىنىڭ ئۈلگىسىنى سىناق قىلدى. كىچىكلىتىلگەن بۇ ئايروپىلان دەسلەپكى ئىككى قېتىملىق سىناق ئۇچۇشىنى مۇۋەپپەقىيەتلىك تاماملىدى.

ۋېنېرانىڭ يۈزى ئۆزىنىڭ قىزغىن ئىسسىقلىقى ۋە بېسىمىنىڭ زور دەرىجىدە ئېشىپ كېتىشى بىلەن دۈشمەنلىك ۋە رەھىمسىز. ئەمەلىيەتتە، ھازىرغىچە ئۇ يەرگە قونغان زوندلار ئەڭ كۆپ بولغاندا بىر نەچچە سائەتلا داۋاملاشتى. ئەمما بۇ خەتەرلىك ۋە قىزىقارلىق دۇنيانى ئوربىتا ئۇچقۇچلىرىدىن ھالقىپ، قۇياشنى ئايلىنىپ ئايلىنىپ، يەر شارىدىن بىر تاش ئېتىش ئارىلىقىدا ئايلىنىپ تەكشۈرۈشنىڭ يەنە بىر يولى بولۇشى مۇمكىن. بۇ شار. كالىفورنىيە شىتاتىنىڭ پاسادېنا شەھىرىدىكى NASA نىڭ رېئاكتىپ ھەرىكەتلەندۈرۈش تەجرىبىخانىسى (JPL) 2022-يىلى 10-ئۆكتەبىردە ھاۋا روبوت شارنىڭ، ھاۋا روبوت ئۇقۇملىرىنىڭ بىرى بولغان ھاۋا روبوت شارنىڭ نېۋادا شىتاتى ئۈستىدىن ئىككى قېتىم سىناق ئۇچۇشىنى مۇۋەپپەقىيەتلىك تاماملىغانلىقىنى خەۋەر قىلدى.

تەتقىقاتچىلار سىناق ئۈلگىسىنى ئىشلەتتى، بۇ شارنىڭ كىچىكلىتىلگەن نۇسخىسى بولۇپ، ئۇ ئەمەلىيەتتە بىر كۈنى ۋېنېرانىڭ قويۇق بۇلۇتلىرى ئارىسىدا لەيلەپ يۈرەلەيدۇ.

ۋېنېرا شارچىسىنىڭ تۇنجى سىناق ئۇچۇشى

پىلانلانغان ۋېنۇس ئايروبوتىنىڭ دىئامېتىرى 40 ئىنگلىز چىسى (12 مېتىر) بولۇپ، بۇ ئەسلى نۇسخىنىڭ تەخمىنەن 2/3 قىسمىغا تەڭ كېلىدۇ.

ئورېگون شىتاتىنىڭ تىللاموك شەھىرىدىكى JPL ۋە Near Space شىركىتىنىڭ ئالىم ۋە ئىنژېنېرلىرىدىن تەركىب تاپقان بىر گۇرۇپپا بۇ سىناق ئۇچۇشىنى ئېلىپ باردى. ئۇلارنىڭ مۇۋەپپەقىيىتى ۋېنېرا شارلىرىنىڭ بۇ قوشنا دۇنيانىڭ قويۇق ئاتموسفېراسىدا ياشىيالايدىغانلىقىنى كۆرسىتىپ بېرىدۇ. ۋېنېرادا، شار يەر يۈزىدىن 55 كىلومېتىر ئېگىزلىكتە ئۇچىدۇ. سىناق جەريانىدا ۋېنېرا ئاتموسفېراسىنىڭ تېمپېراتۇرىسى ۋە زىچلىقىغا ماسلىشىش ئۈچۈن، گۇرۇپپا سىناق شارنى 1 كىلومېتىر ئېگىزلىككە كۆتۈردى.

ھەر جەھەتتىن، شار لايىھەلەنگەندەك ھەرىكەت قىلىدۇ. JPL ئۇچۇش سىنىقىنىڭ باش تەكشۈرگۈچىسى، روبوت مۇتەخەسسىسى جاكوب ئىزرائېلېۋىتز مۇنداق دېدى: «بىز بۇ ئۈلگە نۇسخىسىنىڭ ئىقتىدارىدىن ئىنتايىن رازى. ئۇ قويۇپ بېرىلدى، كونترول قىلىنىدىغان ئېگىزلىك مانېۋىرىنى كۆرسەتتى، ھەمدە ئىككى قېتىملىق ئۇچۇشتىن كېيىن ئۇنى قايتىدىن ياخشى ھالەتكە كەلتۈردۇق. بىز بۇ ئۇچۇشلاردىن كەڭ كۆلەمدە سانلىق مەلۇماتلارنى خاتىرىلىدۇق ۋە قېرىنداش سەييارىمىزنى تەكشۈرۈشتىن بۇرۇن سىمۇلياتسىيە مودېللىرىمىزنى ياخشىلاش ئۈچۈن ئۇنى ئىشلىتىشنى ئۈمىد قىلىمىز».

سانت لۇئىستىكى ۋاشىنگتون ئۇنىۋېرسىتېتىنىڭ ئاۋىياتسىيە روبوت ئىلمى ساھەسىدىكى ھەمراھى پائۇل بىرن مۇنداق دېدى: «بۇ سىناق ئۇچۇشلىرىنىڭ مۇۋەپپەقىيىتى بىز ئۈچۈن زور ئەھمىيەتكە ئىگە: بىز ۋېنېرا بۇلۇتىنى تەكشۈرۈش ئۈچۈن لازىم بولغان تېخنىكىنى مۇۋەپپەقىيەتلىك نامايان قىلدۇق. بۇ سىناقلار ۋېنېرانىڭ دوزاخ يۈزىدە ئۇزۇن مۇددەتلىك روبوت تەكشۈرۈشىنى قانداق قىلىپ يولغا قويۇشىمىزنىڭ ئاساسىنى سالدى».

ۋېنېرا شامىلىدا ساياھەت قىلىڭ

ئۇنداقتا نېمىشقا شارلار؟ ناسا ۋېنېرا ئاتموسفېراسىنىڭ ئوربىتا ئۈسكۈنىسىنىڭ تەھلىل قىلىشىغا بەك تۆۋەن بولغان رايونىنى تەتقىق قىلماقچى. قونۇش ئۈسكۈنىسى بىر قانچە سائەت ئىچىدە پارتلاپ كېتىدىغاندىن پەرقلىق ھالدا، شارلار شامالدا بىر قانچە ھەپتە ياكى ھەتتا بىر قانچە ئاي لەيلەپ، شەرقتىن غەربكە قاراپ ئېقىشى مۇمكىن. شار يەنە يەر يۈزىدىن 171،000 ئىنگلىز چىسىدىن 203،000 ئىنگلىز چىسىغىچە (52 كىلومېتىردىن 62 كىلومېتىرغىچە) ئېگىزلىكتە ئۆزگىرەلەيدۇ.

قانداقلا بولمىسۇن، ئۇچىدىغان روبوتلار پۈتۈنلەي يالغۇز ئەمەس. ئۇلار ۋېنېرا ئاتموسفېراسىنىڭ ئۈستىدىكى ئوربىتا ئۈسكۈنىسى بىلەن بىللە ئىشلەيدۇ. شار ئىلمىي تەجرىبە ئېلىپ بېرىشتىن باشقا، يەنە ئوربىتا ئۈسكۈنىسى بىلەن ئالاقە قىلىش رولىنى ئوينايدۇ.

شارلاردىكى شارلار

تەتقىقاتچىلارنىڭ ئېيتىشىچە، بۇ ئۈلگە ئاساسەن «شار ئىچىدىكى شار» دىن ئىبارەت.گېلىيقاتتىق ئىچكى سۇ ئامبىرىنى تولدۇرىدۇ. بۇ ئارىلىقتا، يۇمشاق تاشقى گېلىي شارچىسى كېڭىيىپ ۋە قىسقىرايدۇ. شارلار يەنە يۇقىرى كۆتۈرۈلۈپ ياكى تۆۋەنگە چۈشۈپ كېتىشى مۇمكىن. بۇنى ... نىڭ ياردىمى بىلەن قىلىدۇ.گېلىيھاۋا چىقىرىش ئېغىزى. ئەگەر ۋەزىپە گۇرۇپپىسى شارنى كۆتۈرمەكچى بولسا، ئۇلار گېلىينى ئىچكى باكتىن تاشقى شارغا چىقىراتتى. شارنى قايتىدىن ئورنىغا قويۇش ئۈچۈن،گېلىيسۇ ئامبىرىغا قايتۇرۇلىدۇ. بۇ سىرتقى شارنىڭ قىسقىرىشىغا ۋە بەزى سۇ ئۈستىدە تۇرۇش ئىقتىدارىنى يوقىتىشىغا سەۋەب بولىدۇ.

چىرىشچان مۇھىت

ۋېنېرانىڭ يۈزىدىن 55 كىلومېتىر ئېگىزلىكتە پىلانلانغان تېمپېراتۇرا ئۇنچە ناچار ئەمەس، ئاتموسفېرا بېسىمى ئۇنچە كۈچلۈك ئەمەس. ئەمما ۋېنېرانىڭ ئاتموسفېراسىنىڭ بۇ قىسمى يەنىلا ناھايىتى قاتتىق، چۈنكى بۇلۇتلار سۇلفات كىسلاتاسىنىڭ تامچىلىرىغا تولغان. بۇ چىرىشچان مۇھىتقا بەرداشلىق بېرىش ئۈچۈن، ئىنژېنېرلار بۇ شارنى كۆپ قاتلاملىق ماتېرىياللاردىن ياسىغان. بۇ ماتېرىيال كىسلاتاغا چىداملىق قاپلاش، قۇياشنىڭ ئىسسىشىنى ئازايتىش ئۈچۈن مېتاللاشتۇرۇش ۋە ئىلمىي ئەسۋابلارنى كۆتۈرۈشكە يېتەرلىك دەرىجىدە پۇختا ئىچكى قەۋەتكە ئىگە. ھەتتا پېچەتلەرمۇ كىسلاتاغا چىداملىق. ئۇچۇش سىنىقى شۇنى كۆرسەتتىكى، شارنىڭ ماتېرىياللىرى ۋە قۇرۇلمىسى ۋېنېرادامۇ ئىشلىتىشكە بولىدۇ. ۋېنېرانىڭ ھايات قېلىشى ئۈچۈن ئىشلىتىلگەن ماتېرىياللارنى ئىشلەپچىقىرىش قىيىن، نېۋادادا قويۇپ بېرىش ۋە ئەسلىگە كەلتۈرۈشتە كۆرسەتكەن پۇختا باشقۇرۇش ئىقتىدارى بىزگە شارلىرىمىزنىڭ ۋېنېرادا ئىشەنچلىكلىكىگە ئىشەنچ بېغىشلايدۇ.

نەچچە ئون يىلدىن بۇيان، بەزى ئالىملار ۋە ئىنژېنېرلار ۋېنېرانى تەكشۈرۈشنىڭ بىر ئۇسۇلى سۈپىتىدە شارلارنى تەۋسىيە قىلىپ كەلدى. بۇ تېزلا رېئاللىققا ئايلىنىشى مۇمكىن. رەسىم NASA دىن ئېلىندى.

ۋېنېرا ئاتموسفېراسىدىكى ئىلىم

ئالىملار ھەر خىل ئىلمىي تەكشۈرۈشلەر ئۈچۈن شارلارنى تەمىنلەيدۇ. بۇلارنىڭ ئىچىدە ۋېنېرا يەر تەۋرەشلىرى پەيدا قىلغان ئاتموسفېرادىكى ئاۋاز دولقۇنلىرىنى ئىزدەش بار. ئەڭ قىزىقارلىق تەھلىللەرنىڭ بىرى ئاتموسفېرانىڭ تەركىبىنى تەتقىق قىلىش.كاربون تۆت ئوكسىدۋېنېرا ئاتموسفېراسىنىڭ كۆپ قىسمىنى تەشكىل قىلىدۇ، بۇ ۋېنېرانىڭ يۈزىدىكى جەھەننەمگە ئايلانغان پارنىك ئېففېكتىنى كۈچەيتىدۇ. يېڭى ئانالىز بۇنىڭ قانداق يۈز بەرگەنلىكى توغرىسىدا مۇھىم ئىزلارنى بېرىشى مۇمكىن. ئەمەلىيەتتە، ئالىملارنىڭ ئېيتىشىچە، دەسلەپكى مەزگىللەردە ۋېنېرا يەرشارىغا ئوخشايدۇ. ئۇنداقتا نېمە ئىش بولدى؟

ئەلۋەتتە، ئالىملار 2020-يىلى ۋېنېرا ئاتموسفېراسىدا فوسفىن بايقالغانلىقىنى خەۋەر قىلغاندىن بۇيان، ۋېنېرا بۇلۇتلىرىدىكى ھاياتلىق مەسىلىسى قىزىقىشنى قايتا قوزغىدى. فوسفىننىڭ كېلىپ چىقىشى ئېنىق ئەمەس، بەزى تەتقىقاتلار يەنىلا ئۇنىڭ مەۋجۇتلۇقىنى گۇمان قىلىدۇ. ئەمما بۇ خىلدىكى شار ئۇچۇش ۋەزىپىلىرى بۇلۇتلارنى چوڭقۇر تەھلىل قىلىش ۋە ھەتتا مىكروبلارنى بىۋاسىتە ئېنىقلاش ئۈچۈن ئەڭ ماس كېلىدۇ. بۇ خىلدىكى شار ئۇچۇش ۋەزىپىلىرى ئەڭ قالايمىقان ۋە ئەڭ قىيىن مەخپىيەتلەرنىڭ بىر قىسمىنى ئېچىشقا ياردەم بېرەلەيدۇ.