يانىدىغان گاز يەككە يانىدىغان گاز ۋە ئارىلاش يانىدىغان گاز دەپ ئايرىلىدۇ، بۇ گاز ئاسان يانىدىغان ۋە پارتلايدىغان خۇسۇسىيەتكە ئىگە. ئۆلچەملىك سىناق شارائىتىدا پارتلاشنى كەلتۈرۈپ چىقىرىدىغان يانىدىغان گاز ۋە يانىدىغان گازنىڭ بىردەك ئارىلاشمىسىنىڭ قويۇقلۇق چەك قىممىتى. يانىدىغان گاز ھاۋا، ئوكسىگېن ياكى باشقا يانىدىغان گازلار بولۇشى مۇمكىن.

پارتلاش چېكى ھاۋادىكى يانىدىغان گاز ياكى پارنىڭ قويۇقلۇق چېكى دېگەنلىك. پارتلاشنى كەلتۈرۈپ چىقىرىدىغان يانىدىغان گازنىڭ ئەڭ تۆۋەن مىقدارى تۆۋەن پارتلاش چېكى، ئەڭ يۇقىرى قويۇقلۇق بولسا يۇقىرى پارتلاش چېكى دەپ ئاتىلىدۇ. پارتلاش چېكى ئارىلاشمىنىڭ تەركىبىگە قاراپ ئۆزگىرىپ تۇرىدۇ.

كۆپ ئۇچرايدىغان ئاسان ئوت ئالىدىغان ۋە پارتلايدىغان گازلارغا ھىدروگېن، مېتان، ئېتان، پروپان، بۇتان، فوسفىن ۋە باشقا گازلار كىرىدۇ. ھەر بىر گازنىڭ ئۆزگىچە خۇسۇسىيىتى ۋە پارتلاش چەكلىمىسى بار.

ھىدروگېن

ھىدروگېن (H2)رەڭسىز، پۇراقسىز، تەمسىز گاز. ئۇ يۇقىرى بېسىم ۋە تۆۋەن تېمپېراتۇرىدا رەڭسىز سۇيۇقلۇق بولۇپ، سۇدا ئازراق ئېرىيدۇ. ئۇ ناھايىتى ئاسان ئوت ئالىدۇ ۋە ھاۋا بىلەن ئارىلاشقاندا قاتتىق پارتلاپ ئوتقا دۇچ كېلىدۇ. مەسىلەن، خلور بىلەن ئارىلاشتۇرۇلغاندا، قۇياش نۇرى ئاستىدا تەبىئىي ھالدا پارتلايدۇ؛ قاراڭغۇدا فتور بىلەن ئارىلاشتۇرۇلغاندا، پارتلايدۇ؛ سىلىندىردىكى ۋودورود قىزىتىلغاندامۇ پارتلايدۇ. ۋودورودنىڭ پارتلاش چېكى %4.0 دىن %75.6 گىچە (ھەجىم قويۇقلۇقى).

مېتان

مېتانرەڭسىز، پۇراقسىز گاز بولۇپ، قايناق تېمپېراتۇرىسى -161.4 سېلسىيە گرادۇس. ئۇ ھاۋادىن يېنىك، سۇدا ئېرىشى ناھايىتى تەس بولغان ئاسان ئوت ئالىدىغان گاز. ئۇ ئاددىي ئورگانىك بىرىكمە. مېتان بىلەن ھاۋانىڭ مۇۋاپىق نىسبەتتىكى ئارىلاشمىسى ئۇچقۇنغا يولۇققاندا پارتلايدۇ. يۇقىرى پارتلاش چېكى % (V/V): 15.4، تۆۋەن پارتلاش چېكى % (V/V): 5.0.

ئېتان

ئېتان سۇدا ئېرىمەيدۇ، ئېتانول ۋە ئاتسېتوندا ئازراق ئېرىيدۇ، بېنزولدا ئېرىيدۇ، ھاۋا بىلەن ئارىلاشقاندا پارتلاش خاراكتېرلىك ئارىلاشمىلارنى ھاسىل قىلىشى مۇمكىن. ئىسسىقلىق مەنبەسى ۋە ئوچۇق ئوتقا دۇچ كەلگەندە كۆيۈپ كېتىش ۋە پارتلاش خەتەرلىك. فتور، خلور قاتارلىقلار بىلەن ئۇچراشقاندا كۈچلۈك خىمىيىلىك رېئاكسىيەلەرنى پەيدا قىلىدۇ. يۇقىرى پارتلاش چېكى % (V/V): 16.0، تۆۋەن پارتلاش چېكى % (V/V): 3.0.

پروپان

رەڭسىز گاز بولغان پروپان (C3H8) ھاۋا بىلەن ئارىلاشقاندا پارتلاش خاراكتېرلىك ئارىلاشمىلارنى ھاسىل قىلىشى مۇمكىن. ئىسسىقلىق مەنبەسى ۋە ئوچۇق ئوتقا دۇچ كەلگەندە كۆيۈپ كېتىش ۋە پارتلاش خەتەرلىك. ئوكسىدلىغۇچى ماددىلار بىلەن ئۇچراشقاندا كۈچلۈك رېئاكسىيەگە كىرىدۇ. يۇقىرى پارتلاش چېكى % (V/V): 9.5، تۆۋەن پارتلاش چېكى % (V/V): 2.1؛

ن.بۇتان

n-بۇتان رەڭسىز ئوت ئالىدىغان گاز بولۇپ، سۇدا ئېرىمەيدۇ، ئېتانول، ئېفىر، خلوروفورم ۋە باشقا كاربون سۇ بىرىكمىلىرىدە ئاسان ئېرىيدۇ. ئۇ ھاۋا بىلەن پارتلاش خاراكتېرلىك ئارىلاشما ھاسىل قىلىدۇ، پارتلاش چېكى %19 ~ %84 (كەچ).

ئېتىلېن

ئېتىلېن (C2H4) ئالاھىدە تاتلىق پۇراققا ئىگە رەڭسىز گاز. ئۇ ئېتانول، ئېفىر ۋە سۇدا ئېرىيدۇ. ئاسانلا كۆيۈپ، پارتلايدۇ. ھاۋادىكى مىقدارى %3 كە يەتكەندە، پارتلاپ كۆيۈپ كېتىدۇ. پارتلاش چېكى %3.0 ~ %34.0.

ئاتسېتىلېن

ئاتسېتىلېن (C2H2)ئېفىر پۇرىقى بار رەڭسىز گاز. ئۇ سۇدا ئازراق ئېرىيدۇ، ئېتانولدا ئېرىيدۇ ۋە ئاتسېتوندا ئاسان ئېرىيدۇ. بولۇپمۇ فوسفىد ياكى سۇلفىد بىلەن ئۇچراشقاندا كۆيۈپ پارتلاش ناھايىتى ئاسان. پارتلاش چېكى %2.5 ~ %80.

پروپىلېن

پروپىلېن نورمال ھالەتتە تاتلىق پۇراقلىق رەڭسىز گاز. ئۇ سۇ ۋە ئاتسېتاتىك كىسلاتادا ئاسان ئېرىيدۇ. ئاسان پارتلايدۇ ۋە كۆيۈپ كېتىدۇ، پارتلاش چېكى %2.0 ~ %11.0.

سىكلوپروپان

سىكلوپروپان رەڭسىز گاز بولۇپ، نېفىت ئېفىرىنىڭ پۇرىقى بار. ئۇ سۇدا ئازراق ئېرىيدۇ، ئېتانول ۋە ئېفىردا ئاسان ئېرىيدۇ. ئاسان كۆيۈپ پارتلايدۇ، پارتلاش چېكى %2.4 ~ %10.3.

1،3 بۇتادىئېن

1،3 بۇتادىئېن رەڭسىز ۋە پۇراقسىز گاز بولۇپ، سۇدا ئېرىمەيدۇ، ئېتانول ۋە ئېفىردا ئاسان ئېرىيدۇ، مىس خىلورىد ئېرىتمىسىدە ئېرىيدۇ. ئۇ ئۆي تېمپېراتۇرىسىدا ئىنتايىن تۇراقسىز بولۇپ، ئاسان پارچىلىنىپ پارتلايدۇ، پارتلاش چېكى 2.16 ~ 11.17%.

مېتىل خىلورىد

مېتىل خىلورىد (CH3Cl) رەڭسىز، ئاسان سۇيۇقلىنىدىغان گاز. ئۇنىڭ تەمى تاتلىق، پۇرىقى ئېفىرغا ئوخشايدۇ. ئۇ سۇ، ئېتانول، ئېفىر، خىلوروفورم ۋە مۇزلۇق ئاتسېتاتىك كىسلاتادا ئاسان ئېرىيدۇ. ئاسان كۆيۈپ پارتلايدۇ، پارتلاش چېكى 8.1 ~ 17.2%.